Krzywa główka

Co możecie zauważyć

Patrzycie na główkę Waszego dziecka z góry i widzicie, że jej tył lub bok po jednej stronie jest bardziej płaski. Czasem ucho po tej stronie wydaje się lekko przesunięte do przodu, a podczas leżenia na plecach dziecko prawie zawsze patrzy w jednym kierunku. Możecie też zauważyć, że całe ciało układa się w łuk albo że dziecko niechętnie odwraca główkę w drugą stronę.

Niesymetryczny kształt główki to jedna z najczęstszych obserwacji u zdrowych niemowląt. W pierwszych tygodniach życia dotyczy nawet co piątego–co trzeciego dziecka, a u większości łagodnieje z wiekiem. Poniżej wyjaśniamy Wam, co może stać za takim wyglądem główki i od czego zacząć.

Sprawdzamy, skąd bierze się różnica

„Krzywa główka” opisuje to, co widzicie. Sama obserwacja nie jest diagnozą, bo podobny wygląd może mieć różne przyczyny. Rozróżniamy je podczas badania Waszego dziecka:

• Asymetria ułożeniowa jest najczęstszą przyczyną. Główka i ciało układają się niesymetrycznie pod wpływem nacisku i utrwalonej pozycji. Nie wynika to z pierwotnej choroby kości ani mięśni.
• Kręcz szyi wiąże się z napięciem lub skróceniem mięśnia szyi, które ogranicza obracanie główki. Dziecku trudno wtedy spojrzeć w drugą stronę.
• Spłaszczenie główki (plagiocefalia) oznacza utrwalone spłaszczenie kości czaszki wskutek dłuższego nacisku na to samo miejsce.
• Skutek urazu lub nacisku mechanicznego bywa rzadszym wyjaśnieniem. Kształt główki może zmienić się po urazie okołoporodowym lub długotrwałym nacisku. Przyczynę rozpoznajemy na podstawie badania dziecka.
• Rzadsze przyczyny obejmują kraniosynostozę, czyli przedwczesne zrośnięcie szwu czaszkowego, oraz przyczyny neurologiczne. Są rzadkie; uwzględniamy je podczas oceny, dlatego warto pokazać dziecko specjaliście.

Jako fizjoterapeuci dziecięcy oceniamy Wasze dziecko podczas badania i w razie potrzeby kierujemy dalej. Samo zdjęcie nie wystarcza do rozpoznania przyczyny.

Co możecie zrobić w domu

Poniżej zbieramy wskazówki, które możecie wykorzystać w codziennych chwilach z dzieckiem.

• Urozmaicajcie pozycje w ciągu dnia. Kiedy dziecko czuwa, zapewniajcie mu różne pozycje pod okiem dorosłego.
• Proponujcie leżenie na brzuchu pod nadzorem. To podstawowe zalecenie, które ma zapobiegać spłaszczeniu główki i wspiera rozwój ruchowy. Wprowadzajcie tę pozycję do czasu, który dziecko spędza na czuwaniu.
• Zachęcajcie do patrzenia w stronę, którą dziecko wybiera rzadziej. Po tej stronie możecie umieścić zabawkę, źródło światła lub swoją twarz.
• Do snu nadal układajcie dziecko na plecach. Ta pozycja chroni przed zespołem nagłej śmierci łóżeczkowej i pozostaje obowiązującym zaleceniem. Nad zapobieganiem spłaszczeniu pracujemy wtedy, gdy dziecko czuwa.

Od czego zaczynamy

W rzetelnym badaniu z grupą kontrolną kask ortopedyczny nie okazał się lepszy od naturalnego przebiegu u niemowląt z umiarkowanym i nasilonym spłaszczeniem – dlatego nie jest pierwszym wyborem. Zaczynamy od oceny, nauki ułożeń i – gdy jest potrzebna – fizjoterapii.

Co sprawdzamy podczas oceny

Poprawa kształtu główki przy postępowaniu fizjoterapeutycznym jest zwykle wyraźniejsza u najmłodszych dzieci. Podczas wizyty diagnostycznej sprawdzamy, czy u Waszego dziecka występuje asymetria ułożeniowa, kręcz szyi czy inna przyczyna. Oceniamy też, czy potrzebne jest dalsze działanie.

Jeśli chcecie poznać przebieg oceny i instruktażu, przeczytajcie opisy usług poniżej.