Strona główna
›
Jednostki
›
Zespoły genetyczne u dzieci
fizjoterapia

Zespoły genetyczne u dzieci

Wasze dziecko może mieć już rozpoznany zespół genetyczny. Możecie też czekać na wynik badań. Nowe nazwy mogą przytłaczać.

Umów konsultację
W skrócie

Zespołu genetycznego nie można „wyleczyć”. Dziecko rozwija się i uczy – często wolniej i we własnej kolejności. Terapia jest ukierunkowana na pomoc dziecku w zdobywaniu kolejnych umiejętności. Rozpoznanie stawia lekarz, najczęściej genetyk kliniczny.

Co to znaczy

Zespoły genetyczne – co to właściwie znaczy

Zespół genetyczny to zbiór cech i trudności o jednej przyczynie w materiale genetycznym dziecka. Może nią być dodatkowy lub brakujący fragment chromosomu albo zmiana pojedynczego genu. Najczęstszy jest zespół Downa (trisomia 21), związany z dodatkową kopią chromosomu 21. Wśród zespołów związanych z brakiem małego fragmentu chromosomu najczęstszy jest zespół delecji 22q11.2.

Zespołu genetycznego nie można „wyleczyć” – jego przyczyna jest zapisana w każdej komórce. Dziecko z zespołem genetycznym uczy się i zdobywa nowe umiejętności. Często robi to wolniej i w innej kolejności niż rówieśnicy. Dzieci z tym samym zespołem mogą się bardzo różnić. Dlatego plan wsparcia układamy dla każdego dziecka osobno.

Skąd się bierze i jak często występuje

W wielu zespołach zmiana genetyczna powstaje przypadkowo podczas tworzenia się komórki jajowej lub plemnika. Dzieje się tak na przykład w większości przypadków zespołu delecji 22q11.2.

Zespół Downa występuje u około 1 na 1000 dzieci. Każdego roku w Europie rodzi się z nim około 8 tysięcy dzieci. Zespół delecji 22q11.2 występuje w około 1 na 1000 ciąż. Wiele rzadkich zespołów można rozpoznać dopiero dzięki badaniom takim jak sekwencjonowanie eksomu.

Objawy

Co możecie zaobserwować w domu

Zespoły genetyczne mają różne obrazy, ale rodzice dzieci z różnymi zespołami często opisują podobne sytuacje:

  • obniżone napięcie mięśniowe (hipotonia) – niemowlę sprawia wrażenie „miękkiego”, słabo trzyma główkę i wysuwa się z rąk podczas podnoszenia;
  • wolniejszy rozwój ruchowy – dziecko zaczyna siadać, raczkować i chodzić później niż rówieśnicy;
  • późniejszy rozwój mowy – dziecko wypowiada pierwsze słowa i zdania później niż rówieśnicy;
  • trudności z równowagą – dziecko stawia nogi szeroko i usztywnia tułów, by utrzymać pozycję.

Warto porozmawiać o tych obserwacjach ze specjalistą. Podobne objawy występują także u dzieci bez choroby genetycznej.

Powiązane objawy

Manifestacje, które obserwujemy

Kiedy działać

Dlaczego wczesne działanie ma znaczenie i czego nie przeoczyć

Wczesne rozpoznanie genetyczne pomaga lekarzom ocenić rokowanie i ustalić, jakie powikłania obserwować. Pomaga też dobrać leczenie do zespołu. Na oddziałach intensywnej terapii noworodka badanie genomu lub eksomu znajduje przyczynę genetyczną u ponad połowy niemowląt z niewyjaśnionym obniżonym napięciem mięśniowym.

Kiedy porozmawiać z lekarzem – pediatrą, neurologiem dziecięcym lub genetykiem:

  • gdy obniżone napięcie mięśniowe u niemowlęcia utrzymuje się i jego przyczyna pozostaje niewyjaśniona;
  • gdy dziecko osiąga kolejne etapy rozwoju ruchowego albo mowy wyraźnie później niż rówieśnicy;
  • gdy opóźnienie dotyczy kilku obszarów jednocześnie albo dziecko traci umiejętności, które już miało;
  • gdy macie rozpoznanie i chcecie wiedzieć, jakie kontrole lekarskie są zalecane – dla zespołu Downa opracowano osobne wytyczne opieki pediatrycznej.
Terapia

Metody, którymi pracujemy

Wszystkie metody i terapie
→
Zespół

Specjaliści od tej jednostki

Oferta

Powiązane usługi

Jak to wygląda

Jak wygląda ocena i terapia, i czego można się spodziewać

Zespół genetyczny rozpoznaje lekarz – zwykle genetyk kliniczny. Podstawą są badanie dziecka i badania genetyczne. Ani fizjoterapeuta, ani logopeda, ani psycholog nie ustalają rozpoznania zespołu genetycznego. Zapraszamy na ocenę rozwoju i terapię także przed otrzymaniem wyniku badań genetycznych.

Jakich efektów można oczekiwać od terapii. Nauka ruchów zajmuje dzieciom z zespołem Downa więcej czasu. Im bardziej złożony ruch, tym dłużej trwa jego opanowanie. Jedno z badań dzieci z zespołem Downa pokazało, że przed 2. urodzinami około 40% chodziło bez pomocy. Fizjoterapia może zwiększyć siłę mięśni i poprawić równowagę. Inne badanie pokazuje, że programy prowadzone przez terapeutę wspólnie z rodzicem mogą wspierać rozwój mowy.

Wsparcie jest potrzebne także rodzinie. Stres i obniżony nastrój występują u rodziców dzieci z zespołem Downa częściej niż u pozostałych rodziców. Z tego powodu pomoc psychologiczna dla rodziców stanowi część opieki nad dzieckiem.

W naszym programie neurorozwojowym w Kids Medic w Wilanowie prowadzimy między innymi dzieci z zespołami genetycznymi. Punktem odniesienia przy ustalaniu celów są rzeczywiste możliwości dziecka, a nie norma dla jego wieku. Postępy mierzymy tą samą metodą na początku i na końcu cyklu terapii. Naszym celem jest wspieranie dziecka w rozwoju i samodzielności.

FAQ

Najczęstsze pytania rodziców

Czy zespół genetyczny da się wyleczyć? Nie, ponieważ przyczyna zespołu jest zapisana w materiale genetycznym każdej komórki. Terapia jest ukierunkowana na pomoc dziecku w zdobywaniu kolejnych umiejętności – ruchowych, komunikacyjnych i codziennych. Przy niektórych zespołach lekarz może zaproponować leczenie dobrane do przyczyny.

Czy dziecko z zespołem Downa będzie chodzić? Dzieci z zespołem Downa zaczynają chodzić później niż rówieśnicy. W badaniu 121 dzieci około 40% chodziło samodzielnie przed 2. urodzinami. Około połowa biegała i wchodziła po schodach przed 5. urodzinami.

Czy fizjoterapeuta może rozpoznać zespół genetyczny? Nie. Rozpoznanie na podstawie badań genetycznych stawia lekarz, najczęściej genetyk kliniczny. Fizjoterapeuta ocenia sposób poruszania się dziecka i prowadzi terapię.

Czekamy na wynik badań genetycznych. Czy warto zaczynać terapię już teraz? Oczekiwanie na wynik badań często trwa tygodniami. Jeśli dziecko ma obniżone napięcie albo rozwija się wolniej, zapraszamy na ocenę jeszcze przed rozpoznaniem. Plan terapii opieramy na obecnych umiejętnościach dziecka. Wynik badań uzupełnia ten plan.

Ile dzieci rodzi się z zespołem Downa? Zespół Downa występuje u około 1 na 1000 dzieci. Co roku w Europie rodzi się z nim około 8 tysięcy dzieci.

Znajdźcie wsparcie dla dziecka i dla siebie

Przyjmujemy w trzech placówkach, bez skierowania. Wizytę możecie zarezerwować online całą dobę.

Umów konsultację

Rezerwacja online lub telefonicznie w rejestracji

Źródła i weryfikacja medyczna

Na czym opieramy te informacje

Twierdzenia medyczne pochodzą z badań i wytycznych (nie ze stron ani blogów). Najważniejsze źródła:

  • Antonarakis SE i in. Down syndrome. Nat Rev Dis Primers. 2020. (PMID 32029743)
  • McDonald-McGinn DM i in. 22q11.2 deletion syndrome. Nat Rev Dis Primers. 2015. (PMID 27189754)
  • de Graaf G i in. Estimation of the number of people with Down syndrome in Europe. Eur J Hum Genet. 2021. (PMID 33130823)
  • Ruiz-González L i in. Physical therapy in Down syndrome: systematic review and meta-analysis. J Intellect Disabil Res. 2019. (PMID 30788876)
  • Rodan LH i in. Genetic Evaluation of the Child With Intellectual Disability or Global Developmental Delay: Clinical Report. Pediatrics. 2025. (PMID 40545261)
  • Srivastava S i in. Exome sequencing is a first-tier clinical diagnostic test for individuals with neurodevelopmental disorders. Genet Med. 2019. (PMID 31182824)
  • Morton SU i in. Multicenter Consensus Approach to Evaluation of Neonatal Hypotonia in the Genomic Era. JAMA Neurol. 2022. (PMID 35254387)
  • Bull MJ i in. Health Supervision for Children and Adolescents With Down Syndrome. Pediatrics. 2022. (PMID 35490285)
  • Palisano RJ i in. Gross motor function of children with Down syndrome: creation of motor growth curves. Arch Phys Med Rehabil. 2001. (PMID 11295010)
  • Winders P i in. A schedule of gross motor development for children with Down syndrome. J Intellect Disabil Res. 2019. (PMID 30575169)
  • Jain PD i in. Gross motor dysfunction and balance impairments in children and adolescents with Down syndrome: a systematic review. Clin Exp Pediatr. 2022. (PMID 34126707)
  • Seager E i in. A systematic review of speech, language and communication interventions for children with Down syndrome from 0 to 6 years. Int J Lang Commun Disord. 2022. (PMID 35191587)
  • Rutter TL i in. Psychological wellbeing in parents of children with Down syndrome: A systematic review and meta-analysis. Clin Psychol Rev. 2024. (PMID 38652972)