Wasze dziecko może mieć już rozpoznany zespół genetyczny. Możecie też czekać na wynik badań. Nowe nazwy mogą przytłaczać.
Zespół genetyczny to zbiór cech i trudności o jednej przyczynie w materiale genetycznym dziecka. Może nią być dodatkowy lub brakujący fragment chromosomu albo zmiana pojedynczego genu. Najczęstszy jest zespół Downa (trisomia 21), związany z dodatkową kopią chromosomu 21. Wśród zespołów związanych z brakiem małego fragmentu chromosomu najczęstszy jest zespół delecji 22q11.2.
Zespołu genetycznego nie można „wyleczyć” – jego przyczyna jest zapisana w każdej komórce. Dziecko z zespołem genetycznym uczy się i zdobywa nowe umiejętności. Często robi to wolniej i w innej kolejności niż rówieśnicy. Dzieci z tym samym zespołem mogą się bardzo różnić. Dlatego plan wsparcia układamy dla każdego dziecka osobno.
W wielu zespołach zmiana genetyczna powstaje przypadkowo podczas tworzenia się komórki jajowej lub plemnika. Dzieje się tak na przykład w większości przypadków zespołu delecji 22q11.2.
Zespół Downa występuje u około 1 na 1000 dzieci. Każdego roku w Europie rodzi się z nim około 8 tysięcy dzieci. Zespół delecji 22q11.2 występuje w około 1 na 1000 ciąż. Wiele rzadkich zespołów można rozpoznać dopiero dzięki badaniom takim jak sekwencjonowanie eksomu.
Zespoły genetyczne mają różne obrazy, ale rodzice dzieci z różnymi zespołami często opisują podobne sytuacje:
Warto porozmawiać o tych obserwacjach ze specjalistą. Podobne objawy występują także u dzieci bez choroby genetycznej.
Wczesne rozpoznanie genetyczne pomaga lekarzom ocenić rokowanie i ustalić, jakie powikłania obserwować. Pomaga też dobrać leczenie do zespołu. Na oddziałach intensywnej terapii noworodka badanie genomu lub eksomu znajduje przyczynę genetyczną u ponad połowy niemowląt z niewyjaśnionym obniżonym napięciem mięśniowym.
Kiedy porozmawiać z lekarzem – pediatrą, neurologiem dziecięcym lub genetykiem:
Zespół genetyczny rozpoznaje lekarz – zwykle genetyk kliniczny. Podstawą są badanie dziecka i badania genetyczne. Ani fizjoterapeuta, ani logopeda, ani psycholog nie ustalają rozpoznania zespołu genetycznego. Zapraszamy na ocenę rozwoju i terapię także przed otrzymaniem wyniku badań genetycznych.
Jakich efektów można oczekiwać od terapii. Nauka ruchów zajmuje dzieciom z zespołem Downa więcej czasu. Im bardziej złożony ruch, tym dłużej trwa jego opanowanie. Jedno z badań dzieci z zespołem Downa pokazało, że przed 2. urodzinami około 40% chodziło bez pomocy. Fizjoterapia może zwiększyć siłę mięśni i poprawić równowagę. Inne badanie pokazuje, że programy prowadzone przez terapeutę wspólnie z rodzicem mogą wspierać rozwój mowy.
Wsparcie jest potrzebne także rodzinie. Stres i obniżony nastrój występują u rodziców dzieci z zespołem Downa częściej niż u pozostałych rodziców. Z tego powodu pomoc psychologiczna dla rodziców stanowi część opieki nad dzieckiem.
W naszym programie neurorozwojowym w Kids Medic w Wilanowie prowadzimy między innymi dzieci z zespołami genetycznymi. Punktem odniesienia przy ustalaniu celów są rzeczywiste możliwości dziecka, a nie norma dla jego wieku. Postępy mierzymy tą samą metodą na początku i na końcu cyklu terapii. Naszym celem jest wspieranie dziecka w rozwoju i samodzielności.
Czy zespół genetyczny da się wyleczyć? Nie, ponieważ przyczyna zespołu jest zapisana w materiale genetycznym każdej komórki. Terapia jest ukierunkowana na pomoc dziecku w zdobywaniu kolejnych umiejętności – ruchowych, komunikacyjnych i codziennych. Przy niektórych zespołach lekarz może zaproponować leczenie dobrane do przyczyny.
Czy dziecko z zespołem Downa będzie chodzić? Dzieci z zespołem Downa zaczynają chodzić później niż rówieśnicy. W badaniu 121 dzieci około 40% chodziło samodzielnie przed 2. urodzinami. Około połowa biegała i wchodziła po schodach przed 5. urodzinami.
Czy fizjoterapeuta może rozpoznać zespół genetyczny? Nie. Rozpoznanie na podstawie badań genetycznych stawia lekarz, najczęściej genetyk kliniczny. Fizjoterapeuta ocenia sposób poruszania się dziecka i prowadzi terapię.
Czekamy na wynik badań genetycznych. Czy warto zaczynać terapię już teraz? Oczekiwanie na wynik badań często trwa tygodniami. Jeśli dziecko ma obniżone napięcie albo rozwija się wolniej, zapraszamy na ocenę jeszcze przed rozpoznaniem. Plan terapii opieramy na obecnych umiejętnościach dziecka. Wynik badań uzupełnia ten plan.
Ile dzieci rodzi się z zespołem Downa? Zespół Downa występuje u około 1 na 1000 dzieci. Co roku w Europie rodzi się z nim około 8 tysięcy dzieci.
Przyjmujemy w trzech placówkach, bez skierowania. Wizytę możecie zarezerwować online całą dobę.
Umów konsultacjęRezerwacja online lub telefonicznie w rejestracji
Twierdzenia medyczne pochodzą z badań i wytycznych (nie ze stron ani blogów). Najważniejsze źródła: