Każdy rodzic zna to uczucie – patrzysz na swoje dziecko godzinami, analizujesz każdy gest, każdy uśmiech, każdy ruch głowy. Z jednej strony cieszysz się, że rośnie i rozwija się tak szybko, z drugiej – pojawiają się wątpliwości. „Dlaczego on zawsze patrzy w jedną stronę?”, „Czy to normalne, że wygina się w literę C?”, „Może tylko mi się wydaje, ale coś tu nie pasuje…”. To naturalne, że chcemy mieć pewność, że wszystko przebiega prawidłowo i nie pojawia się np. asymetria u niemowląt.
Symetria w rozwoju dziecka to coś więcej niż tylko „ładne ułożenie ciała”. To fundament prawidłowego rozwoju ruchowego, równowagi i koordynacji. Dlatego warto wiedzieć, kiedy obserwacje rodziców to tylko zwykła troska, a kiedy mogą być pierwszym sygnałem asymetrii, wymagającej konsultacji ze specjalistą.
Diagnostyka asymetrii
Rozpoznanie asymetrii dla rodziców jest bardzo trudne. Coraz częściej jednak do naszego centrum terapii Kids Medic w Warszawie trafiają rodzice, którzy mówią, że mają wrażenie, że coś jest nie tak. Czasem zdarza się, że tata lub babcia mają wątpliwości, czy rozwój dziecka jest prawidłowy – nie tylko mamy są czujne. I znowu muszę Wam, drodzy rodzice, przyznać, że Wasza intuicja jest niezawodna.
Czasami asymetria jest duża, ewidentna i lekarz nie będzie miał żadnych wątpliwości, że dziecko należy skierować na rehabilitację. Bywa też, że asymetria jest dyskretna, lub widoczna tylko podczas aktywności dziecka, np. podczas przemieszczania się.
Warto wiedzieć, że im dłużej asymetria u dziecka się utrzymuje, tym trudniej jest z nią walczyć oraz poważniejsze mogą być jej konsekwencje dla zdrowia w przyszłości.
Jak wygląda ocena symetrii?
Dziecko oceniamy na twardym podłożu, np. na macie piankowej, a nie na miękkim materacu. Patrząc na dziecko symetryczne możemy zobaczyć, że głowa jest ustawiona w osi kręgosłupa, małżowiny uszne znajdują się w równej odległości od barków. Obręcz barkowa i biodrowa ustawione są względem siebie równolegle. Ważne, aby dziecko obracało głowę w obu kierunkach.
Symetrię oceniamy nie tylko w statyce, ale także w dynamice spontanicznej dziecka. Sprawdzamy, czy umiejętności charakterystyczne dla danego miesiąca życia są symetryczne, czy jakościowo i ilościowo dziecko prezentuje symetrię.
Jako fizjoterapeuta dziecięcy w Warszawie oceniam np. czy obrót z pleców na brzuch dziecko wykonuje przez obydwa boki, a jeśli tak, to czy wykonuje go w prawidłowy sposób. Dziecko może obracać się tylko przez jeden bok. Może też obracać się przez dwa boki, ale przez jedną stronę w prawidłowy sposób, a w drugą w nieprawidłowym wzorcu. Rodzice najczęściej zauważają, że dziecko wygina ciało w literę „C”.
Czy asymetrią trzeba się martwić?
Możecie teraz zadać sobie pytanie – jakie to ma znaczenie, jeśli chodzi o rozwój dzieci? Odpowiedź brzmi: bardzo duże. Przeoczona asymetria u niemowląt bardzo często ma swoje konsekwencje w jego późniejszych latach życia.
Skutki asymetrii u dzieci:
- skolioza
- płaskostopie
- bóle kręgosłupa
- bóle bioder
- deformacje głowy i twarzy
- problemy z równowagą i koordynacją ruchową
- nieprawidłowy zgryz
- wady wzroku
Skąd bierze się asymetria u niemowląt?
Przyczyny asymetrii mogą być różne. Może być ona konsekwencją ułożenia w życiu płodowym. Mała ilość wód płodowych lub szybkie zejście dziecka nisko w kanał rodny sprawiają, że dziecko ma ograniczoną możliwość ruchów w brzuchu mamy. Może się zdarzyć, że długo jest ułożone asymetrycznie i prezentuje taki sam sposób ułożenia po porodzie.
Czasem asymetria będzie konsekwencją trudnego porodu. Są też przypadki, kiedy asymetria u niemowląt jest nabyta przez nieprawidłową pielęgnację dziecka, np. układanie dziecka do snu tylko na jednym boku, noszenie dziecka tylko na jednej ręce, karmienie lub usypianie zawsze w tej samej pozycji.
Większą tendencję do asymetrii mają dzieci z kolkami lub refluksem.
Czerwone flagi, czyli co powinno nas zaniepokoić?
- głowa dziecka skierowana zawsze lub prawie zawsze w tę samą stronę
- pochylanie głowy do jednego ramienia
- spłaszczenie tylnej części głowy
- duża preferencja patrzenia w jednym kierunku
- układanie ciała na jednym boku
- chwytanie zabawek tylko jedną ręką
- układanie ciała w literę C
- opadanie ciała na jedną stronę
- różnica w wielkości oczu lub policzków
- wykonywanie czynności na jedną stronę, np. siadanie, obroty, pełzanie z użyciem tylko jednej ręki lub nogi
Jak wygląda terapia asymetrii?
Ważne jest to, że asymetrię można „wyleczyć”. Bardzo często wystarczy pokazać rodzicom prawidłową pielęgnację dziecka, 2-3 ćwiczenia do domu i po asymetrii nie ma śladu.
Jeśli dziecko trafia do nas z utrwaloną lub bardzo dużą asymetrią, terapia trwa dłużej. Polega na ćwiczeniach z fizjoterapeutą w naszym centrum oraz na kontynuacji wybranych ćwiczeń w domu przez rodziców. W skrajnych przypadkach rehabilitacja połączona jest z kaskoterapią.
Asymetria u niemowląt to nie koniec świata
Jeśli traficie do odpowiedniego specjalisty, zbada on dokładnie wasze dziecko, ustali razem z Wami plan terapii i sprawi, że szybko zapomnicie o asymetrii. Efekty często są szybkie i rodzice cieszą się, że nie zwlekali z wizytą u specjalisty jakim jest fizjoterapeuta NDT Bobath lub Vojty.
Zapraszamy do kontaktu! Chętnie odpowiemy na Wasze pytania i pomożemy ustalić, czy asymetria u dziecka jest fizjologiczna, czy może konieczne jest wdrożenie terapii.
Źródło zdjęć: Freepik.com
Anna Bernaś
Fizjoterapeutka dziecięca
