psychologia

Lęk u dzieci

Pomagamy Wam ocenić, czy strach dziecka pasuje do etapu rozwoju, czy wpływa na codzienność na tyle, że warto go skonsultować.

W skrócie

Lęk bywa typową częścią rozwoju. Gdy zastanawiacie się nad konsultacją, zwróćcie uwagę na czas trwania, nasilenie oraz wpływ lęku na sen, szkołę, relacje i życie rodzinne.

Jednostka · Psychologia

Lęk u dzieci – etap czy sygnał?

Pomagamy Wam ocenić, czy strach dziecka pasuje do etapu rozwoju, czy wpływa na codzienność na tyle, że warto go skonsultować.

W skrócie

Lęk bywa typową częścią rozwoju. Gdy zastanawiacie się nad konsultacją, zwróćcie uwagę na czas trwania, nasilenie oraz wpływ lęku na sen, szkołę, relacje i życie rodzinne.

Rodzic przytula dziecko podczas rozmowy w gabinecie
250
zł
wizyta u psychologa
3
placówki
Wizyta u psychologa: 250 zł
Ursus, Michałowice i Wilanów
Skierowanie nie jest potrzebne
Co to znaczy

Co oznacza lęk u dziecka

Jeśli widzicie strach większy niż sytuacja, może chodzić o płacz przy rozstaniu, unikanie nowych miejsc albo powtarzające się pytania. Lęk może też być reakcją na trudne wydarzenie. Pomagamy Wam uporządkować te obserwacje. Rozpoznanie stawia psycholog lub psychiatra dziecięcy po rozmowie i obserwacji dziecka.

Lęk to nie jedna diagnoza

  • Lęk dotyczy rozstania z rodzicem.
  • Dziecko boi się konkretnej rzeczy.
  • Dziecko unika określonej sytuacji.
  • Dziecko obawia się oceny innych.
  • Dziecko uporczywie zamartwia się wieloma sprawami.
Jak często

Jak często występuje lęk i skąd się bierze

15,5%Tyle dzieci i młodzieży w Europie miało zaburzenie psychiczne.
7,9%Zaburzenia lękowe były w Europie najczęstsze.
6,5%Na świecie zaburzenia lękowe zajęły pierwsze miejsce.

Co wpływa na lęk

Na lęk zwykle składa się kilka elementów. Znaczenie mogą mieć temperament i etap rozwoju dziecka, jego doświadczenia, wydarzenia życiowe oraz uwarunkowania biologiczne i rodzinne. Gdy pytacie nas o przyczynę, podkreślamy, że lęk dziecka nie świadczy o błędzie wychowawczym i nie jest niczyją winą.

Objawy
Objawy

Co możecie zauważyć w domu

Wy możecie widzieć lęk przede wszystkim w zachowaniu i reakcjach ciała. My pytamy o konkretne sytuacje, ponieważ dziecku nie zawsze łatwo opowiedzieć, czego się boi.

Unikanie

Dziecko rezygnuje z wyjść, urodzin, wycieczek lub zajęć, na które wcześniej chodziło.

Trudne rozstania

Dziecko płacze, protestuje lub mocno trzyma się Was przed przedszkolem albo szkołą.

Dolegliwości ciała

Pojawiają się bóle brzucha, głowy, nudności lub kołatanie serca bez przyczyny medycznej.

Ciągłe zamartwianie

Dziecko wielokrotnie pyta „a co, jeśli…”, choć już usłyszało Waszą odpowiedź.

Szukanie zapewnień

Dziecko wraca do tego samego pytania, aby znów usłyszeć, że nic się nie stanie.

Kłopoty ze snem

Dziecko nie chce zasypiać samo, budzi się, ma koszmary lub przychodzi do Waszego łóżka.

Złość i wybuchy

Lęk może wyrażać się oporem, krzykiem lub zachowaniem odbieranym przez Was jako upór.

Milczenie przy obcych

Dziecko rozmawia w domu, lecz nie odzywa się w nowych sytuacjach.

Odmowa szkoły

Dziecko odmawia wyjścia do szkoły; lęk często towarzyszy takiej odmowie.

To są obserwacje, a nie rozpoznanie. My sprawdzamy je razem z Wami w szerszym obrazie sytuacji dziecka.

Z czym to się wiąże

Kiedy działać

Co może minąć samo, a czego nie przeczekiwać

Typowe dla wieku

  • Dwulatek może bać się rozstania.
  • Przedszkolak może bać się ciemności.
  • Uczeń może bać się występu przed klasą.

Takie lęki zwykle mijają wraz z kolejnym etapem rozwoju. Jeśli macie wątpliwości, pomagamy Wam ocenić ich wpływ na dziecko.

Umówcie konsultację, gdy…

  • Lęk utrzymuje się tygodniami i nie słabnie mimo Waszego wsparcia.
  • Lęk ogranicza naukę, sen, jedzenie, relacje lub wyjścia.
  • Dziecko unika coraz większej liczby miejsc i sytuacji.
  • Dziecko odmawia szkoły lub rano zgłasza niewyjaśnione dolegliwości.
  • Życie Waszej rodziny coraz bardziej układa się wokół lęku.
  • Brakuje Wam sił lub pomysłów na dalsze działanie.

Konsultacja nie oznacza od razu terapii. Po rozmowie możemy uznać reakcję za typową dla wieku i powiedzieć Wam, co obserwować dalej.

Sytuacja nagła

Gdy dziecko mówi o myślach samobójczych albo jego życie lub zdrowie są zagrożone, dzwońcie pod 112 lub 116 111 – całodobowy, bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży.

Jak pomagamy

Jak wygląda pomoc u nas

01

Rezerwujecie spotkanie

Wybieracie psychologa w Ursusie, Michałowicach lub Wilanowie. Na pierwsze spotkanie przychodzicie sami, bez dziecka. Skierowanie nie jest potrzebne, a wizytę możecie zarezerwować online przez całą dobę.

02

Rozmawiamy i oceniamy

Pierwsze spotkanie poświęcamy głównie na rozmowę z Wami. Pytamy o treść, czas trwania i zasięg lęku. Każdy psycholog ma swój model pracy: część korzysta z formularzy lub kwestionariuszy, a część opiera się na wywiadzie z Wami. Na kolejnych spotkaniach obserwujemy dziecko i sprawdzamy też inne możliwe wyjaśnienia objawów.

03

Proponujemy dalsze kroki

Po rozmowie z Wami i obserwacji dziecka dobieramy dalszą formę pracy. Może ona obejmować rozmowę, gry, rysowanie albo inne aktywności, które dziecko lubi. Gdy trudności istotnie wpływają na codzienne funkcjonowanie dziecka, możemy zalecić konsultację lekarską lub psychiatryczną.

Co mówią badania

Co mówią badania

Wytyczne

Wytyczne towarzystw naukowych są zgodne co do dalszego postępowania. Terapia poznawczo-behawioralna, czyli CBT, oraz stosowane w cięższych przypadkach leki z grupy SSRI mają ugruntowaną pozycję w wytycznych dotyczących lęku u dzieci i młodzieży. Leczenie farmakologiczne prowadzi lekarz psychiatra. U nas pracujemy metodami psychologicznymi.

Przegląd Cochrane

Przegląd objął 87 badań, 5964 uczestników. W porównaniu z listą oczekujących (39 badań, 2697 uczestników) rozpoznanie ustąpiło u 49,4% dzieci po CBT wobec 17,8%. Średnio u jednego na troje leczonych dzieci zmiana wynika z samej terapii. Jakość dowodu była umiarkowana. Nie wykazano wyraźnej przewagi CBT nad zwykłą opieką i innymi terapiami. Przebieg pracy ustalamy indywidualnie, a jej efekty obserwujemy spotkanie po spotkaniu.

Rola rodzica

Wasza rola w pracy z lękiem

Terapia może być prowadzona przez rodzica pod kierunkiem specjalisty. W badaniach wyręczanie dziecka, omijanie trudnych miejsc, wspólne spanie lub odpowiadanie za dziecko wiązały się z większym nasileniem lęku.

To naturalny odruch troski, który od razu przynosi ulgę. Podczas spotkań przyglądamy się z Wami takim sytuacjom i szukamy sposobu na stopniowe ograniczanie wyręczania w tempie Waszego dziecka.

Terapia

Metody, którymi leczymy

Zespół

Specjaliści od tej jednostki

Oferta

Powiązane usługi

Wybierzcie placówkę i termin, który pasuje Waszej rodzinie.

FAQ

Najczęstsze pytania

FAQ

Pytania rodziców o lęk u dziecka

Czy lęk u dziecka oznacza zaburzenie?

Najczęściej nie. Lęki typowe dla wieku, takie jak strach przed rozstaniem, ciemnością lub występem przed klasą, zwykle przemijają. Gdy rozmawiamy z Wami o potrzebie konsultacji, bierzemy pod uwagę nasilenie i czas trwania lęku oraz jego wpływ na codzienność dziecka.

Czy lęk jest jedną diagnozą?

Nie, lęk jest szerokim określeniem różnych sytuacji. Może dotyczyć rozstania, konkretnej rzeczy lub sytuacji, oceny innych albo uporczywego zamartwiania się. Jeśli potrzebne jest rozpoznanie, specjalista stawia je po rozmowie i obserwacji. My pomagamy Wam uporządkować to, co widzicie.

Czy zrobiliśmy coś źle?

Nie, lęk dziecka nie świadczy o błędzie wychowawczym. Znaczenie mogą mieć temperament, etap rozwoju, doświadczenia, wydarzenia życiowe oraz uwarunkowania biologiczne i rodzinne. Gdy pytacie nas o przyczynę, wspólnie przyglądamy się tym elementom bez szukania winy po Waszej stronie.

Kiedy iść do psychologa, a kiedy do psychiatry dziecięcego?

Pierwszym krokiem jest zwykle konsultacja psychologiczna. Psychiatra dziecięcy jest lekarzem i bywa potrzebny przy dużym nasileniu objawów lub wtedy, gdy rozważane jest leczenie farmakologiczne. W Kids Medic nie ma psychiatry. Gdy konsultacja psychiatryczna jest potrzebna, psycholog ją zaleca, a Wy sami wybieracie placówkę.

Czy trzeba od razu podawać leki?

Nie, konsultacja psychologiczna nie oznacza rozpoczęcia leczenia farmakologicznego. Wytyczne wymieniają CBT i leki SSRI jako formy pomocy przy lęku. O zastosowaniu leków decyduje lekarz, zwykle przy większym nasileniu objawów. U nas pracujemy z Waszym dzieckiem metodami psychologicznymi.

Czy dziecko musi mieć diagnozę przed konsultacją?

Nie, dziecko nie musi mieć wcześniej postawionej diagnozy. Możecie przyjść z obserwacjami i pytaniami o jego zachowanie. Na pierwsze spotkanie przychodzicie sami, bez dziecka. Podczas kolejnych spotkań poznajemy i obserwujemy dziecko oraz sprawdzamy, jak długo lęk trwa, gdzie się pojawia i co ogranicza.

Co zrobić, gdy dziecko nie chce mówić o lęku?

Brak rozmowy o lęku nie przekreśla wspólnej pracy. Po rozmowie z Wami dobieramy formę kolejnych spotkań do dziecka. Może to być rozmowa, gry, rysowanie albo inne aktywności, które dziecko lubi. Obserwujemy jego reakcje i uwzględniamy Wasze spostrzeżenia.

Czy dziecko wyrośnie z lęku?

Część lęków mija wraz z kolejnym etapem rozwoju. Jeśli lęk trwa, ogranicza codzienność albo sprawia, że dziecko unika coraz większej liczby sytuacji, warto go skonsultować. Razem z Wami oceniamy czas trwania, nasilenie i wpływ objawów na życie dziecka.

Od jakiego wieku przyjmujecie?

Przyjmujemy dzieci od 2.–3. roku życia, a także nastolatków.

Zadbajcie o wsparcie dla całej rodziny

Rozmowę z Wami prowadzimy bez dziecka. Na wizytę w Ursusie, Michałowicach lub Wilanowie możecie umówić się bez skierowania.

Znajdźcie wsparcie dla dziecka i dla siebie

Przyjmujemy w trzech placówkach, bez skierowania. Wizytę możecie zarezerwować online całą dobę.

Umów wizytę

Na czym opieramy te informacje

Treści medyczne na tej stronie opieramy na badaniach naukowych i wytycznych towarzystw naukowych, nie na blogach. Każdą pracę możecie otworzyć w bazie PubMed.

  • Sacco R i wsp., 2024, Eur Child Adolesc Psychiatry – przegląd systematyczny i metaanaliza rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży w Europie: pula 15,5%, zaburzenia lękowe najczęstsze (7,9%). PMID 36581685
  • Polanczyk GV i wsp., 2015, J Child Psychol Psychiatry – metaanaliza ogólnoświatowego rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży; zaburzenia lękowe najczęstsze (6,5%). PMID 25649325
  • Beesdo K, Knappe S, Pine DS, 2009, Psychiatr Clin North Am – przegląd: dzieciństwo i dorastanie jako główny okres ryzyka dla lęku, od objawów przejściowych po pełnoobjawowe zaburzenia. PMID 19716988
  • James AC i wsp., 2020, Cochrane Database Syst Rev – przegląd Cochrane, 87 badań i 5964 uczestników: ustąpienie głównego rozpoznania po CBT 49,4% wobec 17,8% w grupie oczekującej (dowód umiarkowanej jakości), bez wyraźnej przewagi nad zwykłą opieką i innymi formami terapii. PMID 33196111
  • Walter HJ i wsp., 2020, J Am Acad Child Adolesc Psychiatry – wytyczne praktyki klinicznej dotyczące oceny i leczenia zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży: CBT i SSRI z solidnym oparciem w badaniach jako krótkoterminowe formy leczenia. PMID 32439401
  • Iniesta-Sepúlveda M i wsp., 2021, Child Psychiatry Hum Dev – metaanaliza: związek dostosowywania życia rodziny do lęku dziecka z nasileniem lęku (umiarkowany dla pomiarów u rodziców). PMID 32246361
  • Creswell C, Chessell C, Halliday G, 2023, Behav Cogn Psychother – terapia poznawczo-behawioralna prowadzona przez rodzica: przegląd dowodów i wyzwań w dostępie do pomocy. PMID 36458498
  • Tekin I, Aydın S, 2022, New Dir Child Adolesc Dev – przegląd systematyczny: lęk jako częsty czynnik towarzyszący odmowie chodzenia do szkoły. PMID 36161758
  • Rapee RM i wsp., 2023, Behav Res Ther – przegląd całościowy wiedzy o zaburzeniach lękowych u dzieci i młodzieży. PMID 37499294