Chociaż problem ten występuje stosunkowo często i najczęściej nie stanowi poważnego problemu, to istotne dla prawidłowego rozwoju dziecka jest szybkie wdrożenie terapii oraz zapewnienie mu odpowiedniej opieki i pielęgnacji. Na szczęście детская физиотерапия może w znacznym stopniu pomóc dzieciom, których problemem jest снижение мышечного тонуса.
Czym jest obniżone napięcie mięśniowe u dzieci?
Nasze mięśnie odpowiedzialne są za utrzymanie prawidłowej postawy ciała oraz za kontrolę ruchu. W harmonijnym rozwoju dziecka, napięcie mięśniowe z czasem wzrasta i poprawia się a mięśnie są coraz silniejsze.
Jednak u dzieci z obniżonym napięciem (hipotonia) budowanie siły mięśniowej może być utrudnione i opóźnione. Obniżone napięcie mięśniowe u dzieci, to stan, w którym mięśnie dziecka są zbyt słabe, aby dziecko mogło osiągać umiejętności typowe dla dzieci w ich wieku.
Najczęściej mięśnie brzucha mają zbyt niskie napięcie, natomiast dystalnie czyli w obręczy barkowej, rękach lub stopach są napięte zbyt mocno. Dzieje się tak ponieważ zachodzi proces kompensacji, czyli ciało dąży do równowagi i niedobór napięcia w jednym miejscu nadrabia zbyt dużym napięciem w innej części ciała.
Czasem zdarza się, że jeden specjalista stwierdza obniżone, a inny podniesione napięcie u dziecka. Obaj mogą mieć rację, jeśli mówią o innych grupach mięśniowych. Natomiast uogólniając my педиатрические физиотерапевты ZAWSZE mówimy o napięciu centralnym a nie obwodowym. Dlatego dziecko ze słabymi mięśniami tułowia i mocno napiętymi rękami i nogami ma ogólnie obniżone napięcie mięśniowe.
Skąd bierze się obniżone napięcie mięśniowe?
Każdy człowiek rodzi się z napięciem mięśniowym. W sytuacji, gdy dziecko ma podwyższone lub obniżone napięcie określonych grup mięśniowych, mówi się o zaburzeniach kontroli napięcia mięśniowego. Jeśli mięśnie danej grupy są bardziej napięte z jednej strony np. z prawej strony tułowia to mamy do czynienia z zaburzeniami rozkładu napięcia mięśniowego, a konkretnie jest to асимметрия у младенцев.
Obniżone napięcie mięśniowe charakteryzuje się osłabionymi mięśniami. Może to znacząco wpływać na rozwój ruchowy i postawę ciała naszego dziecka w przyszłości. Zwiększa ryzyko powstawania wad postawy takich jak skoliozy lub płaskostopie.
Czynniki mające wpływ na zaburzenia napięcia mięśniowego u niemowląt;
- Недоношенность
Wcześniaki bardzo często mają obniżone napięcie mięśniowe. Ich układ nerwowy oraz mięśniowy są niedojrzałe ale z czasem ich napięcie mięśniowe powinno poprawić się, wyrównać. Często konieczne jest wsparcie fizjoterapeuty dziecięcego. - Predyspozycje genetyczne
Czasami za obniżonym napięciem mięśniowym u dzieci stoją czynniki genetyczne. Maluchy dziedziczą hipotonię po mamie, tacie a czasem nawet po obojgu rodzicach. - Wady genetyczne
W wielu chorobach genetycznych lub metabolicznych objawem współtowarzyszącym jest obniżone napięcie mięśniowe. - Uszkodzenia neurologiczne
Mózgowe porażenie dziecięce, гипоксия okołoporodowe, wrodzone wady układu nerwowego czasami występują z hipotonią, ponieważ uszkodzone są struktury mózgu kontrolujące przekazywanie sygnałów nerwowych do mięśni. - Choroby wrodzone
Toksoplazmoza, różyczka, cytomegalia w czasie ciąży lub w okresie okołoporodowym może wpłynąć na napięcie mięśniowe dziecka. - Płodowy Zespół Alkoholowy FAS.
Po czym poznać, że niemowlę ma obniżone napięcie mięśniowe?
Objawy obniżonego napięcia mięśniowego potrafią być bardzo różne. Często trzeba mieć dużą wiedzę i doświadczenie w badaniu oraz diagnozie dzieci i niemowląt, aby je szybko i dobrze rozpoznać. Poniżej mała ściąga która może pomóc rodzicom rozpoznać obniżone napięcie mięśniowe u ich niemowląt w warunkach domowych.
Brak kontroli głowy u dziecka
To pierwszy, najważniejszy i moim zdaniem najłatwiejszym do zauważenia przez rodziców objaw obniżonego napięcia mięśniowego.
Niestety bez kontroli głowy dziecko nie będzie mogło osiągać kolejnych etapów rozwoju. Dlatego jeśli Wasz maluch ma 3 miesiące i nie kontroluje głowy konieczna będzie fizjoterapia dla niemowląt.
Opóźniony rozwój ruchowy
Jeśli Wasz maluszek ma trudności z osiąganiem etapów rozwoju typowych dla jego wieku powinna zapalić się czerwona lampka. Stabilne leżenie na brzuchu, obroty z pleców na brzuch, siadanie, czworakowanie, czy chodzenie. Są to umiejętności, które powinny wystąpić u dziecka w konkretnym czasie. Jeżeli jest inaczej udaj się po poradę do specjalisty.
Trudności ze ssaniem
Если dziecko nie potrafi efektywnie ssać lub ssie, ale jest przy tym bardzo niespokojne lub męczliwe i szybko zasypia – to również może mieć związek z obniżonym napięciem w obrębie tułowia i buzi.
Problemy z przyjmowaniem wyższych pozycji
Obniżone napięcie może wpływać na zdolność malucha do odrywania tułowia od podłoża. Dzieci te unikają pozycji podporu wysokiego, pozycji czworaczej, klęku podpartego czy siadu, ponieważ mają kłopoty z utrzymaniem stabilności ciała.
Ospałość, mało aktywności spontanicznej
Niektóre dzieci z mocno obniżonym napięciem są apatyczne, dużo śpią i ciężko zachęcić je do aktywności.
Bardzo ‘’miękkie’’ ciało i hipermobilność stawów.
Przy dużym obniżeniu napięcia mięśniowego dzieci często mają miękkie jak gąbka ciało. Czasem rodzice mówią, że dziecko nie jest sztywne, a maja wrażenie, że przelewa im się przez ręce. Mają także bardzo mobilne stawy, ich zakresy ruchów są dużo większe niż u innych dzieci.
Jeśli niepokoi Cię napięcie mięśniowe dziecka pozwól pediatrze lub doświadczonemu terapeucie dziecięcemu zbadać je i postawić diagnozę. Dokładne określenie problemu i przyczyny jest kluczowe, aby jak najlepiej zaplanować i jak najszybciej wdrożyć odpowiednią terapię.
Jak wygląda terapia dzieci z obniżonym napięciem mięśniowym?
Terapia obniżonego napięcia mięśniowego u dzieci jest zawsze dostosowana do indywidualnych potrzeb dziecka.
Oczywiście im szybciej problem został zdiagnozowany i im szybciej rozpoczął się proces terapii tym większe szanse na szybkie efekty.
Na wynik końcowy składa się także zaangażowanie rodziców, którzy są nieodzownym elementem zespołu terapeutycznego, ponieważ упражнения muszą być kontynuowane poza gabinetem w warunkach domowych.
Czy obniżone napięcie mięśniowe można ‘’naprawić”?
Rodzice czasem zadają nam takie pytanie. Tak, można, ale poprawa napięcia mięśniowego zależy od wieku dziecka, przyczyny i stopnia hipotonii oraz częstotliwości ćwiczeń. W przypadku hipotonii świetnie sprawdza się terapia metodą Vojty и terapia metodą Ndt Bobath. U starszych dzieci metoda PNF oraz w niektórych przypadkach metoda MEDEK.
Jak już wspomniałam każdy przypadek jest inny i dopiero po dokładnej diagnozie i ocenie funkcjonalnej dziecka można dobrać terapie najodpowiedniejszą dla potrzeb danego dziecka.
Jak fizjoterapeuta dziecięcy może pomóc?
Podsumowując, każde dziecko MA napięcie mięśniowe, a obniżone napięcie mięśniowe to nie koniec świata. Jeśli macie obawy dotyczące rozwoju Waszego maluszka – rozważcie konsultacje u fizjoterapeuty dziecięcego. W Warszawie możecie wybrać się do jednej z naszych placówek.
Wcześniejsza diagnoza i wsparcie to krótsze utrwalanie nieprawidłowych wzorców ruchowych i prawdopodobnie krótsza rehabilitacja! Odpowiednio dobrane ćwiczenia w połączeniu z prawidłową pielęgnacją przez rodziców w domu, pozwalają dziecku osiągnąć pełnię jego możliwości rozwojowych i zapobiegają powstawaniu wad postawy!
Анна Бернас
Детский физиотерапевт
